SARIYAR
HASAN POLATKAN BARAJITürkiyenin ilk enerji santrallerindendir. Baraj, Ankara'nın 120 km kuzeybatısında, ilçe merkezinin 25 km güneydoğusundaki Sarıyar Kasabası civarında, Sakarya Nehri üzerinde kurulmuştur. İsmini bu kasabadan almıştır. Sakarya ırmağının Sarıyar köyü önlerinde önce batıdan kuzeye ve sonra yine batıya doğru bir kavisle yönünü değiştirdiği mevkiinde bu kavisin 1.5 km kadar gerisinde inşa edilmiştir.Sakarya Nehrine ait etütler EİEİ tarafından 1935 yılında, jeolojik etütler ise 1943 yılında başlamıştır. Ankara'ya 165 km uzaklıktaki barajın yol yapım çalışmalarına 1951 yılında başlanmış. Baraj yolları yoğun insan emeğiyle kazma kürekle yapılmıştır. Kaya dolgu olarak düşünülen baraj, sonradan teknik ve ekonomik nedenler yüzünden beton ağırlık barajına çevrilmiş. Yapımını yerli firma olarak Etibank üstlenmiş. 01 Mart 1953 yılında inşasına başlanan barajda, 1956 yılının Nisan ayında ilk su tutulmuş. 4 ünite olarak projelendirilen hidroelektrik santralinin temeli 03.10.1951'de atılmış 02 Aralık 1956'da ilk iki ünitesi 4x40 000 Kw saatle hizmete girmiştir. Açılışa devrin Cumhurbaşkanı Celal Bayar ve Başbakan Adnan Menderes de gelmişlerdir.Diğer iki ünitesi de ikinci beş yıllık plan döneminde 1966 yılında işletmeye alınmıştır.
Baraj elektrik enerjisi üretimi dışında,barajdan Karadeniz'e kadar olan 360 km.lik ırmak vadisindeki yerleşim yerlerini ve tarım arazilerini su baskınlarından korumak amacını da gütmektedir. Bu düzenlemeye daha sonraki yıllarda yapıları Gökçekaya Barajı'da katılmıştır. Sarıyar beton ağırlıklı barajının temel tabandan yüksekliği 108 m,taban genişliği 95 m,taban uzunluğu 60 m.dir. Üst seviyede platform genişliği 7 m, uzunluğu ise 257 m yi bulur.Barajın gövdesinin beton hacmi 560 000 m3 tür. Baraj da aşırı dolma halinde fazla suları dışarı atmak üzere onbir'er metre aralıkla 6 tane dolu savak yapılmıştır. Barajın gerisinde oluşmuş bulunan gölün yüzölçümü 83 km2 dir. Biriken suyun hacmi l 900 000 000 m3 ü bulur.Göl uzunluğu 63 km.dir. Bent rakımında gölün derinliği 100m, orta bölümde 60-80 m dir.Genişliği yukarı bölümde 1.000 m, bende yakın dar ve derin vadide birkaç yüz m. dir.
GÖKÇEKAYA
(Çiçeroz)Gökçekaya Köyü idari yönden Nallıhan'a bağlı olmayıp Eskişehir Alpu'ya bağlıdır. Nallıhan'ın köyleriyle kıyaslandığında en uzak noktada kalan barajın ekonomik yönden ilçeye pek faydası olduğu söylenemez. Gerek yapım aşamasında, gerekse bugün işletmede çalışanların çoğu her türlü gereksinmelerini Eskişehir'den karşılamaktalar.
Baraj yapımıyla baraj göl sahasında kalan Nallıhan'a bağlı Nallıkozlu ve Karahisarkozlu Köyleri tamamen, Alan Köyününde bir kısım tarlaları kısmen sular altında kalmıştır. Baraj yapımı nedeniyle göç etmek zorunda kalan Nallıkozlu Köyü Emremsultan Köyüne bir mahalle olarak iskan etmiş, Karahisarkozlu Köyü ise büyük bölümü Nallıhan'a, on hane de köyün yaylasına yerleşmeyi tercih etmiştir.
GÖKÇEKAYA BARAJI ve HES (HİDRO ELEKTRİK SANTRALI)
"Sakarya nehri üzerinde, Eskişehir'in 60 km kuzeydoğusundadır. Sarıyar Barajının altında yeni bir baraj inşaatına uygun yer çalışması yapılırken Gökçekaya köyü altındaki boğazın en uygun yer olduğu görülmüştür. Baraj, tabiat şartlarına mukavemet etmiş aşınmamış iki sarp burnun meydana getirdiği dar boğaza yerleştirilmiştir. GB ve HES ile yardımcı tesisleri, ikinci dereceden deprem bölgesinde yer aldıklarından, projeleri depreme mukavemet edecek tarzda tanzim edilmiştir.
Gökçekaya Barajı ile hasıl olan gölün uzunluğu 50 km olup Sarıyar barajına dayanır. Baraj gölü 400-500 m genişliğindedir. Gökçekaya gölüne giren su, Sarıyar'dan terk edilen ile 1 650 km² lik sahanın drenajından gelen suyun toplamıdır. 44.650 km²lik bir akaçlama havzası olan 23 km² lik baraj gölünde en çok 910 milyon m³ su tutulabilir.
Sakarya nehrinde akım ölçümleri 1938'de Ballık mevkiinde başlamıştır. Sarıyar Baraj gölüne giren akımın miktarı göl su seviyeleri ve mansaba terk edilen miktardan hesaplanmaktadır. Ballık ölçü istasyonu su altında kalmıştır. Ölçümlerden ortalama sarfiyatın 56.5 mm yağışa tekabül eden 77 m³/sn olduğu görülmüştür. Sakarya havzasında en düşük yağış 45 m²/sn ve en yüksek yağış 108 m³/sa olarak görülmüştür.
Gökçekaya Barajı ; düşey ve yatay düzlemde eğri değişken yarıçap ve kalınlıkta Türkiyenin ilk. beton kemer barajdır. Barajın yapım çalışmaları 1967'de başladı. 1972'de tamamlandı. Elelkrik üretimi amacıyla kurulan baraj Kuzey Anadolu Enterkonekte şebekesine bağlıdır ve öteki hidrolik ve termik santrallarla birlikte işlev ghörür. Barajın temelden yüksekliği 158 m nehir tabanından yüksekliği ise 115 m dir, kret uzunluğu 479 m dir. Dolu savak 15 m yüksekliğinde çelik radyal kapaklı üç açıklıdır. Her açıklık net 15 m dir. En yüksek göl seviyesi 390.5 kotudur. Baraj yapımı sırasında nehir 9.25 m çapında at nalı kesitindeki tunelden geçirilmiştir. Baraj inşaatı sırasında, derivasyon tunelinde bir çökmenin oluşması sonucu yapım çalışmaları bir süre durmuş, daha sonra eski tunelin bir kısmı kullanılarak yeniden yapılan derivasyon tuneliyle uapım çalışmaları sürdürülmüştür. Bu tunel baraj inşaatıın bitiminde beton tıkaçla tıkanmıştır.
Elektrik enerjisi üretmek için gereken basınçlı suyu 5 m çapında üç çelik cebri boru santraldaki türbinlere iletmektedir. Her cebri borunun başında çelik kapak vardır.
Enerji santralına dikey eksenli üç adet Francis tipi hidrolik türbin yerleştirilmiş olan barajın yıllık ortalama enerji üretimi 562 milyon kW-sa'dır."
YENİCE
BARAJI ve HES (HİDRO ELEKTRİK SANTRALI) Nallıhan'a 67 km uzaklıktaki Yenice köyü yakınında Sakarya nehri üzerinde yapımına 1985 yılında başlanan Yenice Barajı,24 haziran 2000 tarihinde üretime açılmıştır.Temelden 41 metre yükseklikte zonlu toprak dolgu tipindedir.Baraj gölünde depolanan su 58 milyon metreküptür.Gövdeden 14 km aşağıda bulunan Yenice HES ,her biri 12.3 mw kurulu güçte 3 adet üniteden oluşmaktadır.Toplam 37 mw kurulu gücüyle yılda ortalama 122 milyon kw-saat enerji üretimi gerçekleştirmektedir.
ÇAMALAN
SULAMA GÖLETİ
